DOC dự kiến sẽ đua ra kết luận cuối cùng vào tháng 3/2012 thay cho ngày 7/1/2012 như đã nêu trong bản công bố quả sơ bộ về mức thuế chống bán phá giá đối với cá tra philê đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam, được đưa ra ngày 9/9/2011.
Khác hẳn với mức thuế cuối cùng đã xác định trong POR6 (giai đoạn 1/8/2008 – 31/7/2009), trong đó nhiều nhà xuất khẩu của Việt Nam đã được xác định không bán phá giá và có mức thuế bằng 0 hoặc gần như bằng 0 (0,52% hay 0,02USD/kg), trong kết quả sơ bộ của POR7 đưa ra ngày 9/9/2011, ngoại trừ Vĩnh Hoàn tiếp tục được xác định mức thuế bằng 0, mức thuế đối với các bị đơn bắt buộc khác tăng lên tới 28 lần (0,56USD/kg hay khoảng 15%).
Lý do chính của sự thay đổi kết quả này là, không như lần trước chỉ sử dụng số liệu từ 1 quốc gia là Bănglađet thay cho thế số liệu của Việt Nam - vốn bị xem như một nền kinh tế phi thị trường và các giá trị không được thừa nhận bởi luật của Hoa Kỳ - để tính chi phí đầu vào cho sản phẩm philê cá tra, lần này DOC đã sử dụng số liệu của 2 quốc gia thay thế là Inđônêxia và Bănglađet. Việc sử dụng cùng lúc 2 nước thay thế không phải là chưa có tiền lệ, nhưng rất hiếm khi áp dụng.
Từ 7 năm nay, VASEP, các nhà xuất khẩu Việt Nam, các nhà nhập khẩu, chế biến và phân phối ở Hoa Kỳ và công luận đã nhiều lần phản đối sự bất công và sự ảnh hưởng của chính trị đối với quan hệ thương mại trong việc Mỹ áp thuế chống bán phá giá philê cá tra của Việt Nam. Trong điều kiện kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp chỉ có mức lợi nhuận rất thấp và việc mức thuế tăng lên sẽ là một gánh nặng lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời các doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ, việc làm của lao động Mỹ cũng bị ảnh hưởng và người tiêu dùng Mỹ bị thiệt hại vì giá thực phẩm tăng. Việc gia tăng căng thẳng trong vụ kiện cũng hoàn toàn trái với sự cải thiện rõ rệt trong quan hệ thương mại 2 chiều giữa hai quốc gia và không phù hợp với mong muốn tăng cường các mối quan hệ tốt đẹp với Việt Nam như tuyên bố của nhiều người đứng đầu Nhà nước Mỹ.
Trước phản ứng của nhiều bên, DOC phải lùi thời hạn ra phán quyết để thu thập thêm thông tin về việc lựa chọn quốc gia thay thế. Tuy nhiên, điều này là hoàn toàn chưa đủ. Bản thân DOC phải nhận thấy rằng, việc tiếp tục duy trì đánh thuế chóng bán phá giá là không đúng và nhanh chóng dỡ bỏ sự áp đặt vô lý này. Bản thân kết quả mức thuế chống bán phá giá giảm nhanh qua 6 đợt xem xét hành chính trước đó và việc ngày càng nhiều doanh nghiệp có mức thuế bằng 0 đã nói lên sự thật, các doanh nghiệp Việt Nam không bán phá giá philê cá tra vào Hoa Kỳ. Giá cá tra Việt Nam thấp hơn cá nheo do người Mỹ nuôi là do những điều kiện tự nhiên khách quan và sự cần cù, sức sáng tạo của người lao động Việt Nam tạo nên. Và cá tra đang là sự lựa chọn nguồn prôtêin động vật tốt nhất cho người tiêu dùng, không chỉ ở Mỹ mà cả các nước khác, trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn hiện nay. Vì vậy, nếu do những áp lực nhất định chưa thể dỡ bỏ vụ kiện này, ít ra DOC cũng phải giảm mức thuế thấp hơn so với POR6, chứ không phải là tăng lên.
Các bên tham gia vụ kiện có quyền đưa ra lập luận phản bác của mình đến ngày 13/1/2012, tiếp theo, sẽ nộp các lý lã phản bác vào ngày 27/1/2012. DOC dự kiến sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào tháng 3/2012. Sau đó các bên có quyền kháng cáo lên Tòa Án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ.
Vietfish(TD)
